Variola olarak bilinen çiçek hastalığı uygulanan aşılama programları sayesinde 1977 yılında tüm dünyada ortadan kaldırılmıştır. Görülen son olgu Somali’de 1977 yılında kaydedilmiştir. Dünyada sadece iki laboratuvarda bulunmaktadır.
Virus, tükrük damlacıklarıyla yani hasta kiÅŸiyle yüz yüze temasla geçer. Kirli çarÅŸaf, giysilerle de bulaÅŸabilir. 12 günlük (7-17 gün) kuluçka döneminden sonra, önce ateÅŸ, yorgunluk, baÅŸ aÄŸrısı ve sırt aÄŸrısı görülür. Tipik çiçek döküntüsü 2-3 gün sonra özellikle yüz, kol, bacaklarda kırmızı yara ÅŸeklinde baÅŸlayıp, kısa sürede içi dolu sivilcelere dönüşür ve 2. haftada kurumaya baÅŸlar. Kabuklar 3-4 haftada dökülür ve yerinde sıklıkla iz bırakır. Hastalar, bu döküntü kuruyana dek bulaşıcı sayılmalıdırlar. Çiçek, hastaların %30′ unda öldürücü olabilir. Hasta kiÅŸi, hemen izolasyona alınarak ve teması olanlara hemen aşı yapılarak virusun yayılması önlenebilir. Asılanmamış çocuklarda, yaslılarda ve gebelerde, bağışıklık sistemi örselenmiÅŸ kisilerde hastalık ağır seyreder.
Çiçek hastalığı, kuluçka süresince veya hastalığın döküntü öncesi ilk iki gününde bulaşıcı değildir. Döküntünün başlaması ile bulaşıcılık başlar. Bulaşma çoğunlukla damlacık yolu ile olur.
Korunmanın tek yolu aşılanmadır.
Biyolojik bir savaÅŸta çiçek virüsünün kullanılma ihtimaline karşı Amerika’da aşı programı baÅŸlatılmıştır.
Ä°lk olarak gönüllü ÅŸahısların aşılanması ile, daha sonra bu ÅŸahıslardan kan alınarak, çiçek aşısı komplikasyonlarına karşı “Gamma-globulin” stoÄŸu yapılmıştır. Bunu takiben ordu mensupları ve saÄŸlık personeli aşılanmasına geçilecektir. Åžu anda hiçbir memlekette çiçek aşısı satılmamaktadır.
Ãœlkemizde böyle bir aşı programı düşünülürse, ilk yapılacak iÅŸ gönüllü ÅŸahıslardan “Gamma-globulin” hazırlanması olmalıdır. Zira, hiçbir ülkenin kendi vatandaÅŸlarının kanından hazırlanan bu maddeyi diÄŸer bir ülke vatandaşına kullandıracağını zannetmiyorum.
Aşı maalesef o kadar masum bir aşı değildir. Aşı adaleye veya cilt altına verilen bir aşı degildir. Aşı cildin üst tabakalarına uygulanır.
İki türlü aşı vardır:
1.Dana-lenf aşısı :Dryvax (Wyeth ve Aventis)
2.Doku kültürü aşısı : (Acambis/Baxter)
Çiçek Aşısı Ve Korunma
Çiçek aşısı canlı virus aşısıdır. Yaygın toplum aşılaması sonrasında çiçek eradike edilmiÅŸtir. En son olgu (hastane aşçısı) 1977’de Somali ve 1978′de Ä°ngiltere Birmingham’da (iki laboratuvar kökenli olgu) görülmüştür. Dünya SaÄŸlık Örgütü( DSÖ) 1980 yılında çiçek hastalığının tüm dünyada eradike olduÄŸunu ilan etmiÅŸtir. Eradike edilmesi nedeniyle DSÖ çiçek aşısının rutin uygulamadan çıkarılmasını önermiÅŸtir. ABD 1971′den itibaren aşı uygulamamaktadır. Ãœlkemizde de 1980 sonrasında çiçek aşısı uygulanmamaktadır. Aşı uygulamaları sadece benzer virüslerle çalışan laboratuvar çalışanlarına uygulanmasıyla sınırlı kalmıştır. 1982′de sivil kullanım için aşı üretilmesi durdurulmuÅŸ, ABD askerlerinin aşılanmasına da 1990′da son verilmiÅŸtir. Çiçek hastalığına karşı uygulanan rutin aşılama programları 1972 yılında sona ermiÅŸtir.
Aşı günümüzde son terör olayları nedeniyle oluşan biyoterörizm tehdidi nedeniyle yeniden gündeme gelmiştir. Vaccinia virus kökeninin kullanıldığı dana veya koyunda üretimle elde edilen birinci kuşak aşılar %95 oranında koruyucu olmuştur. İlgili aşı canlı bir virüs aşısıdır. Aşının koruyuculuğu 5-10 yıl olarak kabul edilmektedir. Daha önce aşılanmışlarda çiçek hastalığı gelişse bile hafif bir seyir göstermektedir.
Etiketler: Birmingham, çiçek, döküntü, dünyada, Gamma-globulin, hasta, hastalar, Kan, Kuluçka, program, programlar, sadece, Ülkemizde, uygulanan