TriÅŸinoz nedir?
Trişinoz, Trişinella parazitinin bulaştığı gıdaların yenmesi sonucu bağırsaklarda ortaya çıkan bir enfeksiyondur.
Trişinoz, yemek pişirme tekniklerine bağlı olarak, özellikle güneydoğu Asya’da sık görülmektedir.
TriÅŸinellozis enfeksiyonun bir diÄŸer ismidir.
Nedenleri Nelerdir?
Trişinoz, domuz etinin veya yabani hayvanların iyi pişirilmemesi neticesinde ortaya çıkabilir. Yuvarlak bir solucan türü olan parazitin yumurtaları, çiğ ette veya yeterince iyi pişmemiş ette bulunur.
Midede veya bağırsaklarda, bu yumurtalardan yeni solucanlar çıkar, ve bağırsaklarda çoğalmaya devam ederek, trişinoza neden olurlar. Kuluçka dönemi genellikle 7 ile 14 gün arasında sürer. Ancak, bazı durumlarda semptomlar yemeği yedikten sonraki bir gün içinde ortaya çıkabilir.
Semptomları Nelerdir?
Trişinozda bazen hiçbir semptom görülmez. Semptomlar üç aşamada ortaya çıkar: bağırsaklar, kaslar ve nekahet dönemi.
Bağırsaklardaki aşamada, semptomlar ilk hafta ortaya çıkar. Bu semptomlar şunlardır:
•Karın krampları
•Genel olarak kendini kötü hissetme
•Ara sıra mide bulantısı, kusma, veya ishal
•Nadir olarak ateş
Kaslardaki aşamada, semptomlar enfeksiyon bulaştıktan sonraki bir ay sonrasında görülür:
•Ateş
•Kaslarda ağrı ve hassasiyet
•Gözlerin etrafında şişlik
•Terleme
•Gözlerde kızarıklık
•Genellikle şiddetli halsizlik
•Nefes alamama hissi
•Öksürük
•Kırmızı noktalar
Nekahet döneminde ise, semptomlar oldukça şiddetlidir, ve ikinci ayda bedenin diğer bölümlerini de etkilemeye başlar. Semptomları:
•Kas ağrıları ve genel olarak sağlığın kötü olması, ve bu durum sonraki birkaç ay devam eder
•Bazı kasları kullanmakta güçlük çekmek (felç)
Nasıl Teşhis Edilir?
Doktorunuz semptomlarla ilgili sorular yöneltecek, ve muayene edecektir, ayrıca aşağıda yer alan bazı testleri yaptırmanızı isteyebilir:
•Kan testi
•Larva veya parazite ait yumurtaların tespiti için kas biyopsisi
Kas biyopsisinde, kolunuza veya bacağınıza lokal anestezi uygulanır. Doktorunuz cildinizde açtığı ufak bir kesikten küçük bir parça kas örneği alacaktır. Daha sonra kesilen yere dikiş atılır, ve kas örneği mikroskop altında incelenerek trişinoz belirtileri olup olmadığı araştırılır.
Nasıl Tedavi Edilir?
Enfeksiyonun hafif düzeyde olduğu kişilerde, hastalık genellikle tedavi gerektirmeksizin kendiliğinden iyileşir.
Semptomların daha şiddetli olduğu durumlarda, doktorunuz ilaç tedavisi önerecektir. İlaçlarınızı doktorunuzun talimatları doğrultusunda almanız son derece önemli, çünkü enfeksiyon tekrarlayabilir.
Eğer ciddi bir enfeksiyon söz konusuysa, hastaneye yatmanız gerekebilir. Doktorunuz yüksek dozda kortikosteroid önerecektir. Bu ilaç, semptomların kontrol altına alınmasına yardımcı olur. 24 veya 48 saat boyunca alınan yüksek dozda kortikosteroid tedavisine, sonraki birkaç gün veya hafta düşük dozlarda devam edilmesi gerekebilir.
Etkileri Ne Kadar Sürer?
Enfeksiyonun hafif düzeyde olduğu durumlarda, iyileşme 3 ile 5 gün arasında gerçekleşir. Daha ciddi enfeksiyonlarda, hastalık 1 veya 2 ay sürebilir. Kas ağrılarınız ve kendinizi kötü hissetmeniz birkaç ay devam edebilir.
Nelere Dikkat Etmeliyim?
•İshal durumunda, su, demsiz çay, et suyu çorbası, elma suyu, veya spor içecekleri ve diğer oral rehidrasyom çözeltileri içerek bağırsaklarınızın bir kaç saat rahatlamasını sağlamalısınız. Dehidrasyon riskine karşılık, sık sık az miktarda sıvı gıdalar tüketmelisiniz. Dehidrasyon, özellikle yaşlılar, çocuklar ve sağlık problemleri olan kişiler için çok tehlikelir. Eğer içecekler midenizi bulandırıyorsa, küçük bir parça buzu veya buzlu şekeri emebilirsiniz.
•Diyare veya karın kramplarını kötüleştirmediği müddetçe yemek yiyebilirsiniz. Muz, bisküvi, pilav, makarna, yumurta, tost veya reçelli ekmek, ve elma püresi sindirimi kolay yiyeceklerdir. Birkaç gün süt ürünlerinden ve kafeinden uzak durmalısınız. 2 veya 3 gün sonra normal diyetinize dönebilirsiniz, ancak bu süre içinde muz hariç diğer taze meyveler, taze sebzeler, alkol, yağlı yiyecekler, baharatlı yiyeceklerden sakınmalısınız. Pişmiş havuç, patates ve balkabağı ise yiyebileceğiniz gıdalar arasında yer alır. Eğer yedikleriniz ishali kötüleştiriyorsa, birkaç saat sadece sıvı gıdalar tüketerek bağırsaklarınızın dinlenmesini sağlamalısınız.
•Eğer kramplarınız veya karın ağrınız varsa, karnınızın üstüne sıcak su torbası veya elektrikli bir sıcak ped koymanız işe yarayabilir. Yanıkları önlemek için, sıcak su torbasını bir havluyla sarmalı veya sıcak pedin ısısını düşük tutmalısınız.
•İlaçlarınızı doktorunuzun önerdiği şekilde almaya dikkat etmelisiniz.
Trişinozu Önlemek İçin Ne Yapabilirim?
•Eti her zaman, 77 C veya daha yüksek sıcaklıkta pişirin.
•Eti, 20 gün -15 C’de saklayarak parazitlerin ölmesini sağlayabilirsiniz.
•Yabani hayvanların etlerinin tamamının piştiğinden emin olun. Yabani hayvanların etlerini uzun süre dondurucuda tutmak, solucanların ölmesini için yeterli olmayabilir.