Sağlık Merkezi

Panik atak, diğer bazı anksiyete (kaygı) bozukluklarıyla beraber en sık görülen ruhsal problemlerden biridir. Santral sinir sistemi üzerinde yapılan çalışmalar bu tür kaygı bozukluklarının nedenlerinde genetik yatkınlık ihtimalinin güçlü olduğunu göstermektedir. Zira stres dolu iş ve aile yaşamı olan insanların önemli bir kısmı hiçbir ruhsal hastalık belirtisi göstermezken, bazı insanlari ciddi derecede kaygı bozuklukları geliştirebilmektedir. Kaygı bozuklukları tedavi edilmediklerinde kişinin “acı çekmesine”, kendini toplumdan soyutlamasına, iş başarılarının düşmesine ve nihayet kişide bazı fiziksel hastalık belirtilerinin ortaya çıkmasına neden olabilir.

Panik atak adı verilen hastalık, ruhsal kaynaklı olan ve kendini oldukça güçlü bedensel belirtilerle gösterebilen bir kaygı bozukluğudur.

Panik atak, DSM-IV kriterlerine göre (DSM-IV psikiyatrik bozuklukları standardize ederek kolay sınıflandırılmasını sağlayan ve tüm dünya psikiyatristlerinin kullandığı ortak dilin yeraldığı kitap olarak tarif edilebilir).

DSM-IV’e göre aşağıdaki belirtilerden dördünün ya da daha fazlasının kişide aniden başlaması ve 10 dakika içinde en yüksek düzeye ulaşması durumunda panik atak sözkonusu olabilir:

1. Çarpıntı, kalp atımlarını duyumsama ya da kalp hızında artma olması

2. terleme

3. tüm vücutta titreme ya da sarsılma

4. nefes darlığı, boğuluyor gibi olma duygusu

5. soluğun kesilmesi

6. göğüs ağrısı ya da göğüste sıkıntı hissi

7. bulantı ya da karın ağrısı

8. baş dönmesi, sersemlik hissi, düşecekmiş ya da bayılacakmış gibi olma

9. gerçekdışılık duyguları ya da benliğinden ayrılmış olma

10. kontrolü kaybetme ya da çıldırma korkusu

11. ölüm korkusu

12. paresteziler (uyuşma ya da karıncalanma duyumları)

13. üşüme, ürperme ya da ateş basmaları

Yukarıdaki belirtiler önemli bir kalp, beyin ya da diğer bir organ sistemi bozukluğuna işaret eden belirtiler de olabilir. Bu tür hastalıkların hayati önemi nedeniyle panik atak tanısı tüm tıbbi hastalıklar araştırılıp organlarda herhangi bir problem bulunamadığı zaman konulan bir tanıdır.

Yukarıdaki belirtileri sık sık yaşayan birinin günlük iş yaşamaında ve aile yaşamında ciddi problemler ortaya çıkma riski söz konusudur. Özellikle işveren konumunda olan bir kişinin çalışanlardan birinde öncesinde hiçbir problem yaşamazken söz konusu kişinin iş performansının düştüğünü gözlemlemesi durumunda, özellikle söz konusu kişinin hastane ziyaretleri sıklaşıyorsa, kendini toplumdan soyutlamaya başlamışsa her zaman bu tür bir panik bozukluğu düşünmelidir. Panik atak yaşayan kişiler bu ataklar toplum içinde de ortaya çıkabileceğinden toplumdan kaçma eğilimi gösterirler. Aynı şekilde bu kişiler ev yaşamlarında da değişken davranışlar sergileyebilirler. Böyle bir durumda eleştirmek yapılabilecek en kötü şeydir. Panik atak gerçekten ciddi belirtilerle seyreder. Anlayışlı olmak, karşı tarafı yargılamadan yardım alması önerisinde bulunmak ve o bireyi hemen “silmek” yerine hastalığın tedavi edilebilirliğinin bilincinde olmak, medeni bir insanın benimseyeceği en iyi davranıştır.

Ayrıca her birey hayatının herhangi bir döneminde böyle bir durumla karşı karşıya kalabileceğinden, bu belirtiler hakkında duyarlı olmalı ve gerekli durumlarda profesyonel yardım almak için başvurmalıdır.

Çocuklarımızın her türlü hastalıktan uzak olmasını isterken, maalesef ismi bile ürkütücü gelen bazı hastalıklar çocuklarda sık görülmekte.Bunların başında “Bronşial Astım” dediğimiz hastalık gelmektedir. Astım, okul devamsızlığına neden olan hastalıklar arasında ilk sırayı almaktadır.

Astım, ağırlık düzeyine gore kendi kendine veya tedavi ile düzelebilmektedir. Solunum yollarının değişik uyaranlara karşı (ev tozları, mantarlar, hayvan tüyleri, hamamböceği, çiçek ve ağaç polenleri, çimenler vs.) aşırı hassasiyeti ve bunun sonucunda solunum yollarının tıkanması ile hastalık ortaya çıkar. Son yıllarda tüm dünya ülkelerinde astım görülme sıklığının arttığı görülmektedir. Çocukluk çağında astım, erkeklerde kızlara göre iki kat fazla görülmektedir. Erişkin dönemde ise bayanlarda daha sık görülür.

Astım gelişiminde bazı risk faktörleri söz konusudur.

Ailesel ve genetik faktörler, ailede allerjinin varlığı en önemli risk faktörüdür. Ayrıca viral solunum yolu hastalıkları da astım ataklarını provoke eder.

Çocuklarda astım kliniği, çok hafiften hayatı tehdit eden ağır tablolara kadar değişkenlik gösterir. Solunum yollarındaki daralmanın derecesine göre belirtiler ortaya çıkar.Bunlar,

• göğüste daralma hissi,
• hırıltı,
• nabız ve solunum sayısında artma
• ve nadiren de nefes darlığı, morarmadır.

Aşağıdaki maddelerin varlığı, astım tanısı konmasına yardımcı olur:

• Tekrarlayıcı nitelikteki hırıltı (ıslık çalar tarzda),
• nefes darlığı ve öksürük atakları,
• kronik gece öksürükleri,
• belirtilerin özellikle gece ve sabaha karşı ortaya çıkması,
• ailede astım veya diğer allerjik hastalıkların bulunması .

Bir çocukta yaşı ne olursa olsun, üç veya daha fazla hırıltı atağı, aksi kanıtlanıncaya kadar astım kabul edilir.

Ne yapmalıyız?

Erken çocukluk çağında tekrarlayan astım krizi geçiren çocukların pek çoğunda dört-beş yaş civarında iyileşme görülmektedir. Bunun nedeni, bu yaşlarda solunum yolu çapının artışı ve elastik dokunun gelişimidir.

Çocukluk çağında astım tedavisinin en önde gelen ve önemli amaçlarından birisi astımın gelişimini önlemek olmalıdır.

Çevresel faktörler ve yaşam tarzının kontrolü ile riskin azaltılması mümkündür. Bunun için ev içi ortamın düzenlenmesi başta gelmektedir.

• Ev tozu akarlarının ortadan kaldırılabilmesi için üretilmiş olan özel elektrikli süpürgeler,
  akarları öldürmeye yarayan ilaçlar
  çocuğun odasındaki halının kaldırılması,
  yün ve kuştüyü yatak, yorgan ve yastıkların elyaf ile değiştirilmesi, bu mümkün değilse yatakların naylon ile kaplanması,
  çarşaf ve perdelerin sık sık yıkanması
  Tüylü oyuncaklar ve evcil hayvanların (kedi, köpek, kuş) uzaklaştırılması.
  Aile fertlerinin sigara içmemesi
  Viral enfeksiyonlar, astım ataklarını arttırdığı için özellikle kışın kalabalık ve kapalı ortamlara girilmemesi.
  Hava kirliliğinin arttığı dönemlerde gereksiz fizik aktiviteden sakınılması,
  Sigara dumanı, toz, parfüm, boya, duman gibi etkenlerden kaçınılması,
  Solunum yolu enfeksiyonu olan hastalarla temas edilmemesi.

Aspirin gibi bazı ilaçlar da astım atağı ortaya çıkarabilir. Duyarlı olduğu bilinen kişilere bu ilaçlar verilmemelidir.

Bir başka nokta da bebeklik çağındaki beslenme ile ilgilidir. Anne sütü ile beslenme allerji riskini azaltır, bu nedenle mümkün olduğunca uzun süre anne sütü verilmeli, ek gıdalara dördüncü aydan önce başlanmamalıdır.

Orta ve ağır astımlı hastalara her yıl grip aşısı yapılmalıdır.

Birçok durumda kaba ve ince motor kontrol gelişimi düzgün olarak işler. Yine de bazen bir çocuk yaşıtlarının gerisine düşer. Örneğin çocukların çoğu 12 ile 15 aylıkken yürür. Ancak 20 aylık olduğu halde yürümeyen çocuğa ne demeli? Bir terslik mi var?
Hem ince (el becerilerinde kullanılan kaslar), hem de kaba (yürümek, sıçramak ve atlamak için kullanılan daha büyük kaslar) motor fonksiyonunda çeşitli gecikmiş gelişme tipleri vardır.
Bazı ince motor fonksiyonsuzluk tipleri, bir okul öncesi çocuğun çizgi çizmesini veya resim yapmasını güçleştirir, ya da ayakkabılarını bağlamayı öğrenmesini geciktirir. Bu çocuklardan bazıları yan göz koordinasyonunda zayıflıklar gösterir. İnce motor fonksiyonsuzluğu olan bazı çocuklar bir boyalı kalemi doğru bir şekilde tutamazlar. İnce motor becerilerindeki sorunlarından dolayı bu çocuklar okula gittiklerinde sık sık güçlük çekerler.
Atlama ya da sıçramada yeteneksizlik gibi gecikmiş kaba motor becerileri olan ya da hantal çocuklar çoğu kez utangaç ve içine kapanık olurlar. Bunlar atletizm takımına daima en son seçilen çocuklardır. Sonuç olarak çoğu zaman zayıf bir görünüm geliştirirler.
Gecikmiş psikomotor gelişiminin nedeni aileden gelmekle birlikte genellikle meçhuldür.
Çocuğunuzun psikomotor gelişmesinde bir gecikmeden şüpheleniyorsanız, sorunlarınızı doktorunuza iletin. Bir sorun olup olmadığını saptayabilen testler vardır.
Motor becerilerinde bir gecikme varsa, çocuğunuzun kendine saygısında önemli bir kaybı olur. Ebeveyn olarak onun gelişimini sabırla izleyerek ve anlayarak çocuğunuzun kendine saygı duygusunu korumanıza gerek vardır. Eğer sabırsızsanız, eninde sonunda “yetişse” bile çocuğunuzun kendine güveni zarar görür.

Özürlü bir çocuğun bakımı aile desteği, sosyal ve akademik uyarlama, özürlü kişiye kolaylık sağlamak amacıyla fiziksel çevrede ayarlamalar ve çoğu kez özel tıbbi bakım.
Çocuklarda kalıcı özürler; zihinsel gelişimde gecikme, bir kasın olmaması gibi fiziksel şekil bozuklukları, körlük ya da sağırlık gibi duyusal bozukluklar olabilir.
Bir çocuğun özrü ne olursa olsun, kısa zamanda farklı olduğunu anlar. Çocuğun kendine değer veren bir duygu ve bu farklılığa rağmen dünyayla ilişki kurma yeteneği geliştirmesine yardım etmek, özürlü bir çocuğun başarıyla büyütülmesinde esastır. Bu bir dereceye kadar, olmasına yardım ederek ve çocuğun kendi potansiyeliyle gelişeceği bir çevre yaratarak başarılabilir.
Bir çocuğun büyük bir özürle dogması kadar üzücü olan çok az şey vardır. Bazı ebeveynler, özellikle kusur fiziksel olarak görünür değilse, başlangıçta durumun gerçekliğini inkâr etmeye çalışırlar. Çocuğun geleceği hakkındaki endişeye ek olarak özürlü bir çocuğun üstesinden gelebilmek için bir kimsenin becerisi hakkında duyulan suç, kızgınlık, suçlama ve korku normal tepkilerdir.
Bazı ciddi durumlarda kurumsal bakım sorusu başlangıçta yöneltilmemelidir. Bir zamanlar ciddi bir şekilde zekâ geriliği olan bebeklerin kurumlara yerleştirilmesi sıradan bir olguydu. Bugün doktorlar biliyor ki bebekler ve küçük çocuklar büyütüldükleri ev çevresinde tutarlı bir ebeveyn tipine sahip olurlarsa gelişme açısından daha başarılı olurlar. Hâlâ, özürlü çocukların ebeveynleri çoğu zaman kendileri tek başlarına çocuklarına bakamayacakları kanısına varıyor ve bu nedenle bir kurum buluyorlar. Yine de evde bakmaya hiç olmazsa teşebbüs eden ebeveynler genellikle, hiçbir çaba sarf etmeden çocuklarını kurumlara yerleştirenler kadar kendilerini suçlu hissetmiyorlar.
Evde yetiştirmeye çalıştığınız özürlü bir çocuğunuz varsa çocuğunuzu mümkün olduğu kadar mutlu ve uyumlu kılmak için yapabileceğiniz bazı şeyler vardır.
Çocuğunuza, diğer çocuklarınıza davrandığınız gibi davranın. Bazı ebeveynler özürlü çocuğa daha özenle bakmaya çalışırlar. Bu durum sadece çocuğun kendini olduğundan farklı hissetmesini sağlar. Evdeki kurallar ailedeki herkese uygulanmalıdır. Diğer çocuklar gibi özürlü çocuğunuz da ev çevresinde bazı sorumluluklar almalı ve kuralları çiğnediğinde (kuralları anlamaya muktedirse) diğer çocuklarda olduğu gibi cezalandırılmalıdır.
Davranışınızın uyandırdığı etkiye dikkat ediniz. Çocuklar bir kusuru gidermede şaşırtıcı derecede beceriklidir. Örneğin, doğuştan bir eli olmayan bir çocuk, diğer elinde çok ustalaşır ve başka bir şey bilmediği halde olmayan elinin yokluğunu hissetmez. Ne var ki ebeveyn şekil bozukluğundan utanırsa, çocuk bu duyguları hissedecek ve muhtemelen utangaç olacaktır.
Diğer çocuklarınızı ihmal etmeyiniz. Özürlü bir çocuğun bakımı o denli zaman alan bir uğraş olabilir ki, diğer aile fertleri ihmal edilir.

Diğer çocuklarınızın özürlü kardeşleri hakkındaki sorularını dürüstçe yanıtlayınız. Her çocukla yalnız kalmak için her hafta zaman ayırmaya çalışınız.
Çocuğunuzu olduğu gibi kabul ediniz. Her çocuk gibi, özürlü çocuğunuzun da güçlü ve zayıf yönleri vardır. Çocuğunuz bir şeyi başardığında ne kadar önemsiz olursa olsun övülmeli ve özel bir duygu hissetmesi sağlanmalıdır.
Çocuğu tek başına bırakmayınız. Her çocuğun arkadaşa ihtiyacı vardır. Çocuğunuzu bulaşıcı hastalıktan ve bazı çocukların potansiyel gaddarlıklarından korumak istemeniz normaldir. Ancak bunu çocuğunuzun sosyalleşmesi pahasına yapmayınız.
Genel okullarda özürlü çocuğa eğitim verilmesi nispeten yeni bir kavramdır. Eskiden özürlü çocuklar diğer özürlü çocuklarla birlikte özel bir okula giderlerdi. Günümüzde birçok okul yasa gereği özürlü çocuklar için özel eğitim sınıfları sağlamak zorundadırlar. Birçok durumda çocuklar bazı dersleri normal öğrenci topluluğuyla birlikte almaktalar. Özürlü çocukları sınıfın geri kalanıyla karıştırmak her iki grup için de yararlıdır.
Çocuğunuzun özel gereksinimlerine hitap ediniz. Özrü olan çocuğun, özel olarak planlanmış bir evden eğitilmiş bir hemşire/dadı tarafından ev bakımına ya da tıbbi olanaklara yönelik haftalık ziyaretlere kadar değişen sayısız öze gereksinimleri vardır.
Yalnız olmadığınızı unutmayınız. Çok sayıda toplum kaynakları, özürlü çocuğunuzun gereksinimlerini karşılamanıza yardımcı olabilir. Bazı bürolar çocuklarının tıbbi gereksinimlerini karşılayamayan ebeveynlere finansal yardım sunarlar. Diğerleri ise taşımacılık, danışma, psikolojik değerlendirme, çocuk bakımı, günlük bakım ve oyun faaliyetleri gibi hizmetler sunarlar.
Çocuğunuzun doktoru mevcut yardım olanaklarıyla ilgili olarak mükemmel bir bilgi kaynağı olabilir. Kamu sağlığı hemşireleri ve sosyal konularda çalışanlar bölgesel kaynaklar konusunda bilgi sahibi olup çoğu zaman çok yararlı bir bilgi ve destek kaynağıdır. Ayrıca, yardımcı olabilecek ebeveyn dernekleri bulunmaktadır. Bu topluluklar ebeveynlere ortak sorunlarını ifade etme ve bilgi paylaşma olanağını verirler. Son yıllarda, bu gruplar örgütlenmiş ve etkin yaşamada bir güç haline gelerek özürlüler için fırsatları genişletip geliştirmişlerdir.

Yeditepe Üniversitesi Hastanesi Pediatri Anabilim Dalı Öğretim Üyesi ve Pediatrik Alerji Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Reha Cengizlier, yaz mevsiminde çocuklar için hangi hastalıkların riskli olduğunu açıkladı:

SİNEK-BÖCEK SOKMALARI 
Sinek-böcek sokmaları kaşıntıya ve iltihaplı yaraya neden olabilir. Geceleri koruyucu tül perdeli yatak kullanın. Bebeklerde ciltten emilim çok olduğu için cilde fazla kimyasal sinek kovucu sürmek doğru değildir. Yaz akşamlarında uzun kollu, ince, pamuklu giysilerle sineğin sokacağı alanı azaltmak gerekir. Lokal kaşıntı önleyici krem, merhem ve losyonlar kullanılabilir.

YAZ İSHALLERİ 
Virüs, bakteri, parazit veya toksinlere bağlı olabilir. Havuz veya deniz suyunun yutulması hem mikrobik, hem de havuz suyundaki klora bağlı ishal yapabilir. Çocuğunuza yemekten önce, tuvalete gittikten sonra el yıkamayı ve de kirli gıda veya objeleri ağzına sokmamayı öğreterek; ishali önleyebilirsiniz. Ayrıca bolca sıvı almalıdır.

KULAK ENFEKSİYONLARI 
Kulağa dışarıdan giren mantar, bakteri, virüs gibi mikroplar; önce kaşıntı, ardından da iltihaplı ve pis kokulu akıntılara neden olabilir. Pis kokulu, beyaz, sarı, yeşil akıntı olursa; doktora gidin ve ilaç tedavisine başlayın. MANTAR Islak mayo mantara zemin hazırlar. Genel kullanıma açık, yeterince temizlenmeyen havuz kenarı, banyo, tuvalet gibi ortamlardan; hastaların kullandığı terlik ve havlu gibi eşyaları kullanmakla bulaşabilir. Kaşıntılı, bazen kızarık, bazen beyaz kabuklu görünümdedir. Mutlaka doktor kontrolünde bir mantar ilacı kullanılmalıdır.

SOLUNUM YOLU ENFEKSİYONU 
Damlacık enfeksiyonu olarak nefes yoluyla vücuda giren mikroplar, boğaz enfeksiyonu yapabilir. Ateş, kırgınlık, halsizlik, boğaz ağrısı ile başlar. Çok daha ağır tablolara dönüşebilir. Ayrıca suya dalma; boğazdaki potansiyel hastalık mikroplarının daha derinlere taşınmasına ve sinüzit oluşmasına yol açabilir. SARILIK Hepatit A denilen bulaşıcı sarılık; özel bir virüsün bulaşmasıyla olur. Kirli su, gıda, kirli el en önemli bulaşma araçlarıdır. Basit bir enfeksiyon gibi halsizlik ve ateş şikayetleriyle başlar. Buna kusma ve karın ağrısı eklenebilir. İdrar renginde ve göz akında sararma olur. Bulaşıcıdır, iyileşmesi uzun zaman alır. Aşı ile korunmak gerekir.

GÜNEŞ ÇARPMASI 
Çocuk uzun süre etkili güneş altında kalırsa, oyuna dalıp kaybettiği suyu yerine koyamazsa; bir süre sonra ateş ve halsizlik gibi belirtiler başlar. Su kaybının şiddetine göre şoka kadar varan tablolar oluşabilir. Güneş çarpması; sık sık su, meyve suyu, ayran gibi elementleri de içeren sıvı verilmesi, çocuğun öğlen güneşinde oyuna bırakılmaması, diğer zamanlarda da gözetim altında güneşte kalması sağlanarak önlenebilir. Ortaya çıktığında değişik içerikli sıvılardan bol bol verilmeli, çocuk alamıyorsa veya kusuyorsa; onu sağlık kurumuna götürüp, damardan sıvı verilmelidir.

GÜNEŞ YANIĞI 
Güneş ışınları 45 dereceden daha dik iken güneşlenmemek gerekir. Suyun içindeyken de güneş yakar. Bu nedenle çocuklarda, 30 faktör civarındaki koruyucu güneş kremleri kullanılması uygundur. Kremler güneşe çıkmadan yarım saat önce sürülmeli.

Özellikle kız çocuklarda çok sık rastlanan yaz hastalıklarından biri de; idrar yolu enfeksiyonlarıdır. Islak mayo ile bekleme, temiz olmayan suya girme veya su kenarında yerlere oturarak oynama; mikropların girişini kolaylaştırır. İdrar yaparken yanma, sık idrara çıkma, karın ağrısı, ateş ve kusma gibi belirtilerle ortaya çıkar. Erken tanı, ileride oluşabilecek daha ciddi rahatsızlıkları önler.

Bebeğinizin yaşamının ilk haftalarındaki ilk gülücüğü, önemli bir andır. Her ne kadar, yeni doğmuş bebeğinizin yüzünde çoğu zaman bir gülümseme görseniz de, yeni doğan bir bebek ilk ayını, genellikle sekiz haftasını doldurmadan önce sosyal anlamda gülümseyemez.
Bebeğiniz 6 haftalık olduğunda, aile bireylerini yabancılara tercih ettiğini belirten açık bir ifade gösterir. Bebeğinize gülümsediğinizde, bebeğiniz de size gülümseyecektir. Bebeğinizi beslerken, onun size nasıl baktığını görürsünüz.
Bebeğiniz 2 aylık olduğunda, bütün vücuduyla gülümser. Odasına girdiğiniz esnada bebeğiniz heyecanla ellerini ayaklarını çırparak gülümseyecektir .Bu esnada bebeklere özgü çeşitli sevinç sesleri çıkarır.
Bu ilk haftalarda bebeğinizin size gülümsemesine sizin gösterdiğiniz karşı tepki çok önemlidir. Bebeğinizi kucağınıza aldığında siz de ona gülümseyin, oynasın, onun gereksinimlerini karşılayın onu gülümseyemeye siz teşvik edin.
İkinci ayın sonuna doğru, bebeğiniz insanları ve nesneleri birbirinden ayırt edebilir duruma gelir: bu esnada eskisinden daha belirgin bir tanıma ifadesi takınır.
Bebeğiniz aynı zamanda sizin sesinizi de tanımaya başlar. Dolayısıyla, bebek bakıcınızın susturmaya çalıştığı bebeğiniz siz odaya girdiğinizde sizin sesinizle susar, ya da bakıcınızın yanında sessiz duran bebeğiniz, sizin sesinizi duyduğunda coşar.
Üç aylık bir bebek, bir saatin kırk beş dakikasını oynayarak geçirebilir. Bu çağda bir bebeğin dikkati kolayca çekilebilir; hatta dikkatini çeken bir şeyi dinlemek ya da görmek için emzirilmesini bile kesebilir. Bebeğiniz üç aylıkken zamanını eşyalara resimlere, hareketli şeylere, ya da kendi eline bakarak geçirir. Bebeğinizin belleğinin her geçen gün gittikçe geliştiğini fark edersiniz. Bu noktada, bebek kendisini ödüllendiren belli seslere tepki gösterir: Örneğin, kapanmakta olan buzdolabı kapısının sesi veya bebeğinizi beslemeye giderken sizin ayak sesleriniz, gibi. Bebek sizin yanına varmanız için bir süre sabırla bekler. Ancak, eğer bebeğinizin yanına gitmeniz herhangi bir şekilde ertelenirse çığlığı koparır.
Bebeğiniz 4 aylık olduğunda, çevresindeki dünyadan çok kendi beslenmesiyle ilgilenir. Dolayısıyla, eğer beslenmesi normalden daha uzun sürerse, endişelenmeyiniz.
Bu esnadaki dönüm noktası (yaklaşık 20 haftalık iken), bebeğinizin aynı karşısındaki davranışıdır. Bebeğinizi ayna karşısında tuttuğunuzda, gülümsediğini görürsünüz. Karşısındaki imgeyi de gülümsüyor görünce bebeğiniz bu sefer gerçekten heyecanlanır ve sevinç sesleri çıkarır. Bebeğinizi şaşırtan, sizi iki ayrı imge halinde görmektir; bu yüzden şaşkın bir şekilde bir size bir de aynadaki görüntünüze bakar
5 aylık olduğunda ise bebek anne ve babası ile yabancıları birbirinden kesinlikle ayırır. İlk defa onun yabancılar karşısında korktuğunu görürsünüz.
Bu çağda, bebeğiniz nesneleri tanımaya ve öğrenmeye başlar. Örneğin, yere bir oyuncak düşse, bebeğiniz bunu bulmaya çalışır; doldurulmuş bir oyuncak hayvanla oynayıp onu yere bıraktıktan sonra tekrar aynı nesneyi bulup oynamaya başlar.
6 aylık bir bebek, uyanık olduğu saatlerin yarısında gözü açık bir tetiktedir.
Eğer bebeğinizi biberonla besliyorsanız, bebeğiniz biberonu tutmakta ısrar edecektir. Bu çağda bazı bebekler biberona ilaveten bardak da kullanmaya başlarlar.
Bu dönemde, katı gıdalar bebeğin beslenmesine girebilir. Artık bebeğinizin kendini beslemenize rıza gösterdiği günler geride kalmıştır. Bebeğiniz artık el becerisini geliştirmiştir ve gıdaları tutmak ve ağzına götürmek ister.
Artmış motor beceriler, bebeğin 7 aylık iken özgürlük duygusundan zevk almasını sağlar. Aynı zamanda, bebeğiniz kendi kanatlarının uçmaya yarayıp yaramayacağını da denemeye başlan bununla beraber, bu özgürlük denemelerini sizin varlığınızdan ve teyidinizden cesaret alarak yapar. Odayı her terk edişinizde bebeğinizin ağmasına şaşırmayın. 0 döneme kadar oyuncaklarıyla baş başa bırakılıp oynamaya rıza gösteren çocuk birdenbire siz odada olmadığınız zaman ağlamaya başlar.
Bu çağdaki bir bebek bulduğu her şeyi ağzına götürmekten hoşlanır. Parmaklarını çiğnemek, baş parmağını emmek ve ayak parmaklarını ağzına götürmek bebeğin hoşuna giden şeylerdir. Beslenme esnasında bebeğiniz kaşığı kavramaya çalışabilir.
Sekiz aylık bir bebek artık annesine tamamıyla bağlanmıştır. Ayrılık endişesi bu çağda çoğunlukla ortaya çıkar. Odadan her ayrılışınızda bebeğinizin paniğe kapıldığını görürsünüz. 0 ana kadar yabancılardan rahatsız olmayan bebeğiniz, birdenbire komşunuzdan ya da doktorunuzdan korkmaya başlayabilir.
Ya da, bebek bakıcınız gerektiğinde bebeğiniz gelen kişiyi tanıdığı halde kontrolsüz bir çığlıkla ağlayabilir. Bu reaksiyon gelişmenin normal bez parçasıdır ve endişelenecek bir şey yoktur. Böyle bir durumda bebeğinizi kucağınıza alın ve ona hemen döneceğinizi söyleyerek rahatlamasını sağlayın.
Dokuz aylık bir bebek sıkıntı duyacak kadar olgunlaşmıştır. Bunun nedeni belleğinin daha da gelişmiş olmasıdır. Dolayısıyla, bebek sürekli hareket ister ve o zamana kadar sadece akşamları yapılan ve kendisini eğlendiren gece eğlenceleri artık bebeğe ilginç gelmeye başlar.
Bu dönemdeki başka bir aşamada güvensizlik ve hatta korku duygularıdır. Bebek elektrikli süpürgeyi her açışınızda ağlamaya başlayacaktır ya da çok sevdiği banyo artık bebek için korku verici olacaktır.
Sizin göstereceğiniz sabır ve anlayışla bu korkular genellikle bir ay kadar bir süre sonra ortadan kalkacaktır.
10 aylık bir bebek küçük nesneleri bir elinde tutmayı öğrenmiştir.
Bu süre zarfında bebeğinizin kendisini ailenin bir parçası olarak hissetme duyguları ortaya çıkar. Artık bebeğiniz belli tepkilerinize belli karşılıklar verir. Örneğin, onun azarladığınızda üzülür, sevdiğinizde sevinir. Hoşuna giden bir yemekten sonra ya da babası eve geldiğinde dudaklarında bir mutluluk çizgisi belirir.

Bebeğiniz bu çağda “hayır” demeyi öğrenir. Ayrıca mülkiyet duygusu da gelişir ve ilk defa kendi oyuncaklarıyla kardeşinin oyuncaklarını birbirinden ayırır.
Bebeğinizin bir şeyler öğrenmesinde taklidin nasıl önemli bir rol oynadığını fark edersiniz. Yemek esnasında, bebeğiniz size, sizin ona verdiğiniz gibi, yediği bir lokmayı uzatır, ardından ellerini ve yüzünü yıkamak isteyebilir.
Her ne kadar her zaman işbirliğinden yana değilse de, 11 aylık bir bebek yaptığı her şeyde sizin onayınızı almaya, onaylamadığınız her şeyleri yapmamaya çalışır. Yine de, bunları yaparken sizin otoritenizi sınamaktan da kendini alamaz. Oğlunuzu ya da kızınızı yatağına yatırdığınızda en az 5 dakikada bir sizi yanınıza çağırır. Aynı zamanda, ondan istediğiniz her şeyi “hayır” diye reddetmeye de eğilimlidir. Bu çağda “hayır” bazen “evet” anlamına gelir.
Bu negativizm, 12 aylık bebekte daha da fazlalaşır. Bu çağda bazı bebekler huysuzluk etmeye başlar, bebeğinizin birçok şeyi reddetmeye başlayacağına kendinizi alıştırmalısınız. İştahı doğal olarak azalmaya başlar, dolayısıyla, iştahlı bebeğinizin aniden iştahını kaybetmesine şaşırmayınız. Bu reddetme, uyku saatlerini de kapsar. Bu çağda uyku problemlerine çok sık rastlanır.
Bebeğinizin bu dönüm noktalarından geçmediğini düşünüyorsanız, doktorunuza başvurunuz.

Bez bölgesinin sıkı bir bakımı, çoğu bebekleri en azından bez kullandıkları yıllarda etkileyen bir sorun olan bez pişiğini önlemekte çok yararlı olacaktır. Aşağıdaki koruyucu noktaları uygulayınız.
Bebeğinizin bezini sık sık kontrol ediniz ve ıslandığında ya da kirlendiğinde değiştiriniz. 1 aylık bebekte bazen bebeğin altını her emzirme öncesinde ve sonrasında değiştirmek gerekebilir. 10 aylık bebeklerde 2-3 saatte bir kontrol yeterli olabilir
Islak bir bezi çıkardığınızda bebeğin altını ıslak bir temizleme bezi ile siliniz. Kirli bir bezi değiştirirken, dışkılanan bölümü yumuşak sabun ve su ile tamamıyla temizlemelisiniz. Erkek çocuklarda husye derisini temizlemeye özen göstermeli ve kız çocuklarda üreme organı dudaklarını hafifçe aralayarak önden arkaya doğru temizlemeye dikkat etmelidir.
Günümüzde kullanılıp atılabilir bezler oldukça geniş oranda kullanılmaktadır ve hareketli toplumumuzda çok elverişlidirler. Bununla beraber kullanılıp atılabilir bezlerin bakterilerle ayrışmadığı ve katı atıklar ve çöplerle baş etme sorununu daha da artırdığı da

bir gerçektir. Sonuç olarak, kumaş bezlerin kullanımında bir rönesans görmeye başlıyoruz. Gerçekten de kumaş bezler, kullanılıp atılabilen bezlere nazaran birçok açıdan tercih edilebilir. Bununla beraber, bunları iyice yıkamak ve kurutmak için dikkat sarf etmelidir. Kullanılıp atılabilen bezler konusunda dikkat edilmesi gereken konulardan birisi, bunların ısıyı ve nemi tutmaya eğilimli olmasıdır. Bu da, çocuğun bez pişiği olmasına neden olur. Yapılması gereken açıktın Bebeğinizin kullanılıp atılabilen bezlerini sık sık değiştirmelisiniz.

Bebeklerdeki hastalıkları saptamak ilk başlarda kolay değildir. 1 aylık bebek, size başının ağrıdığını söyleyemez. Ağlayabilir, ancak genelde ağlayan huzursuz bir bebekse, bundan kuşkulanmayabilirsiniz. Ya da çocuğunuzun hasta iken yaptığı gibi daha çok uyuyabilir. Bebeğinizin yeme ve uyuma alışkanlıkları aniden değişirse, kendini iyi hissetmediği düşünülebilir. Bu durumda bebeğin ateşini ölçmek iyi bir yöntemdir, ancak hasta bir bebeğin ateşi yüksek olmayabilir.

En önemli faktör, ateşinin ne kadar yüksek olduğu değil, bebeğin nasıl davrandığıdır. Ateşi normal olan, fakat halsiz uyuşuk ve mama yemeyi ya da süt içmeyi istemeyen bir bebek, gözleri ışıl ışıl, her şeyi yiyip içen, fakat ateşi 39°C den fazla olan 8 aylık bir bebeğe kıyasla daha büyük olasılıkla hastadır. Bebeğin hasta olabileceğini gösteren belirtilerden bazıları aşağıda belirtilmiştir.

Ateş

Makattan ölçülen vücut sıcaklığı 38°C‘den fazla ise, bebeğin ateşi olduğu ve vücudunun enfeksiyona maruz kaldığı anlaşılır. Bebeklerin ateşinin yükselmesi çok görülen bir durumdur ve genelde virüs enfeksiyonunundan kaynaklanır. 39°C‘den düşük ateşler genelde belirtilere neden olmaz ve yaygın inanışın tersine, bir hastalığın ciddiyeti, ateşin yüksekliği ile orantılı değildir. Kendi kendinize sormanız gereken soru, “Bebeğim nasıl davranıyor?” olmalıdır.

Eğer 2 aylıktan küçük bir bebeği, ateşi 38°C‘den fazla olursa doktora götürün. 2 aylıktan büyük bir bebeğin ateşi 39°Cyi geçerse yine doktora götürün, daha hafif bir ateş 3 gün veya daha uzun sürerse de doktor çağırılmalıdır.

Sürekli Ağlama

Bebeklerin çoğu, özellikle de 3 aydan küçük olanlar, genelde uzun süre ağlarlar. Her ne kadar yaşamın ilk aylarında sürekli ağlama, karın ağrısı belirtisi ise de, bebeğin hasta olduğu anlamına da gelebilir. Eğer bebeğiniz uzun süre (2-3 saat) ağlıyorsa veya yatıştırılamıyorsa ya da ağlaması garip ise (tiz bir sesle ağlıyorsa veya inliyorsa), doktor çağırın. Bebeğinizin hasta olduğundan endişeleniyorsanız, doktora götürmekten çekinmeyin.

Uyuma Sorunları

Eğer bebeğiniz bir defada 30 dakikadan fazla uyumuyorsa, beslenme için uyanmıyorsa ya da tam anlamıyla uyanmıyorsa, doktora götürün.

Soluk Alma Sorunları

Bebeğinizin soğuk algınlığına kapılabilir ve soluk alması güçleşebilir. Bumundaki sümüğün özel bir lastik ampul ile (eczanelerde satılır) çıkarılması, genelde bebeğinizin rahat nefes almasını sağlar ve gereken tüm tedavi bu olabilir. Ancak, bebeğiniz pürüzlü bir sesle öksürüyorsa, boğazında hırıltı varsa, nefes alıp vermekte zorluk çekiyorsa ya da dudakları ve ağzı morarırsa, doktora götürün.

Bıngıldak (Fontanelle)

Yaşamının ilk bir buçuk yılında bebeğinizin kafatasının üst ön bölümünde kemiklerinin henüz gelişmediği yumuşak bir yer olan bıngıldak vardır. Normalde burası düz veya hafif eğimlidir. Ancak, eğer bebeğiniz hasta ise ve bu bıngıldağı şişiyor ya da içeri çöküyorsa, derhal doktor çağırın. Bu bıngıldağın e’3bek nefes alırken veya ağlarken hafifçe kabarması doğaldır.

Kusma

Çoğu sağlıklı bebek, arada bir tükürür; bazıları bunu çok yapar. Tükürmek, mama veya sütün zahmetsizce dışarı atılmasıdır, kusma ise midede bulunanların zorla dışarı atılmasıdır. Eğer kusma 12 saatten fazla sürerse veya kusmukta kan varsa, doktor çağırın.

İshal

İshalin ciddiyetini meydana gelme sıklığından ve hasta bebeğinizin nasıl davrandığından anlayabilirsiniz. Dışkısı yeşil ise, besin maddelerinin bağırsaklardan hızla geçtiğini gösterir.

Eğer bebeğiniz 8 saat içinde sekiz kereden fazla dışkılarsa, yanı sıra kusuyorsa veya dışkısında kan varsa, doktora götürün.

Su Kaybı

Kusma ve ishalin en büyük tehlikesi, vücudun su kaybetmesidir. Su kaybı ölüme yol açabilecek bir olgudur ve bebeklerde hastalığın ilk birkaç saatinde meydana gelebilir. Belirtileri arasında gözyaşı dökmeyen ağlama, ağız kuruluğu, altının 8 saat süreyle kuru kalması ve bıngıldağın içeri çökmesidir. Eğer bebeğinizde su kaybı belirtileri varsa, derhal doktor çağırın. Hastaneye götürmeniz de gerekebilir.

Hidrosefali sorunu ile dünyaya gelen bir bebekte beynin, beyin omurilik sıvısı üretme yeteneği ile onu emme yeteneği arasında bir dengesizlik söz konusudur. Hidrosefalili bir bebeğin kafatasının içinde serebrospinal sıvı (beyin omurilik sıvısı) birikimi olur ve bu da kafasının son derece büyümesine yol açar.

Bu durum kusurunun ensidansı (rastlanma sıklığı)  farklı popülasyonlarda değişik oranlara sahip olmakla birlikte ortalama olarak her 1000 doğumsal vaka şeklindedir.

Konjenital hidrosefalinin en belirgin semptomu anormal derecede büyümüş