Sağlık Merkezi

Daha büyük çocuklar gibi, henüz 1 yaşına gelmemiş bebeğiniz de, onu eğlendiren ve bir şeyler öğrenmesini sağlayan oyuncaklara gereksinim duyar. Önemli olan, seçmesini bilmektir. 5 yaşındaki bir çocuğun bilyeleri 6 aylık bir bebeğin elinde çok kötü sonuçlara yol açabilir.
Zarar verebilecek oyuncaklar için her zaman tetikte bulunun. Bebeğinize kolayca yutulabilen küçük parçaları olan oyuncaklar vermeyin. Kırılabilen malzemeden yapılan cam gibi oyuncakları bebeğinizden uzak tutun. Keskin kenarları ya da kolayca çıkabilir düğmeleri olan oyuncaklardan kaçının; çünkü kurşun bazlı bir oyuncağı çiğneyen bebek kurşun zehirlenmesi olabilir.
3 aylık oluncaya kadar bebeğiniz (henüz kavramayı öğrenemediği için) bakılabilen oyuncaklara gereksinim duyar. Bebekler şekilli boyanmış ve pastel üzerine parlak renkli oyuncaklardan hoşlanırlar. Çocuğun karyolasında kullanmak için ilginç desenler bulun ve bebeğinizin bütün dikkatini bunlara yönelttiğini görerek şaşırmayın. Renkli ve hareketli oyuncaklar alarak bebeğin görebileceği mesafeye koyun. Duvardaki ilginç resimler, bebeğin dikkatini çekebilir. Karyolanın kenarına yerleştirilmiş bir ayna, ninni çalan bir müzik kutusu ya da teyp, karyolanın korkulukları kenarına asılmış renkli plastik şekiller, bebeğinizin sallayabileceği çıngıraklar, doldurulmuş yumuşak oyuncak hayvanlar, bebeğiniz için ilginç gelen oyuncaklardır.
4′üncü ayın sonuna doğru bebeklerin çoğu kavrama yetisini geliştirirler ve her ne kadar çoğunlukla ellerinden kaçırırlarsa da nesneleri tutmaya çalışırlar. Bu çağda bebeğiniz çıngıraklar ve doldurulmuş oyuncak hayvanlardan hoşlanır.
6 aylık olduğunda bir bebeğin en büyük

zevki, bulduğu her şeyi ağzına götürmektir. Bebek, halkaları, bez bebekleri, oyuncakları ve ölçü kaşığı, plastik bardaklar ve kaseler gibi mutfak eşyalarını dişler. Tüm bu nesneler bebek için güzel birer oyuncaktırlar.
Bu çağdaki bir çocuk için, bebek salıncakları ve yürüteç ve ilginç oyuncaklar arasındadır. Daha büyük bebekler için küçük bir oyuncak araba, plastik toplar, küpler ve oyuncak telefonlar eğlence kaynağıdır.
Oyuncak alırken, oyuncakların çocuklar için uygun olup olmadığını belirlemek amacıyla üzerindeki açıklamaları okuyunuz. Çoğu büyük oyuncak üretim firmaları, oyuncaklar üzerindeki etiketlerde oyuncakların hangi yaşları çocuklar için uygun olduğunu belirtirler.

Oyuncaklarla dolu bir oda bebekler için bir gereksinim değildir. Bu demek değildir ki, yeni  doğan bebeğiniz oyuncağa gereksinim duymaz. Boş bir beşiğe oturtulan bebek sıkıntı duyacaktır. önemli olan yeni doğmuş bebeğin kısıtlı oranda fiziksel aktivitede bulunabileceği oyuncakları seçmektir.

“Oyuncak” sözcüğü, ifade ettiği fiziksel yeterliğe henüz ulaşmamış olan yeni doğmuş bebek için bir anlam ifade etmez. Yeni doğmuş bir bebek çıngırak sallayamaz, oyuncak ayısını okşayamaz ya da beşiğinin yanı başındaki oyuncak telefonunun kadranını çeviremez.

Her ne kadar yeni doğmuş bir bebeğin fiziksel yetileri kısıtlı ise de, yine de yeni doğmuş bir bebek görebilir, işitebilir, dokunabilir ve tad alabilir. Oyuncak seçerken, bu duyuları harekete geçirebilecek bir oyuncak almaya özen gösterilmelidir. Her ne kadar, yeni doğmuş bir bebek bir çıngırağı sallayamaz ise de salladığınız zaman işiteceği seslerden hoşnut

olabilir. Ayrıca, yatağının başucundaki renkli bir oyuncağın rengi ve oyuncak bir ayının, bebeğin yanaklarına teması da bebeğe hoş bir duygu verebilir.

Anne babalar ya da titiz anne babalar çocuklarına ne tür oyuncaklar almalıdırlar.

Yeni doğmuş bebeğiniz zamanının çoğunu beşiğinde ya da yatağında geçirdiği için, bu ortamı mümkün olduğunca ilginç ve hoş bir konuma getirmelisiniz. Parlak sert renkler yerine belli şekiller bebekler için daha enteresan olmaktadır. Unutmayınız ki üzerinde belli şekiller olan yastıklar ya da hayvan resmi vs. olan eşyalar bebeğiniz için çok ilgi çekicidir. Sade renkli bir bebek yatağını hayvan resimleri, renkli balonlar ve geometrik şekillerle süslemek her zaman çok yararlı olacaktır.

Çoğu anne babalar, beşiğin ya da yatağın üzerinde sallanan bir oyuncak tutarlar. Bunlar çeşitli şekillerde olabilir. Böyle bir şey seçerken bebeğin görüş açısını dikkate almalısınız. Bazı asılı oyuncakların bulunduğu seviye anne ve babaların görüşüne göre hoş dururken, bebeğin görüş mesafesinin dışına taşmış olabilirler. En kullanışlı hareketli oyuncaklar, bebeğin hareketli nesneyi tam ve kolayca görebildiği oyuncaklardır. Bazı asılı oyuncaklar, siz ninni söylerken bir düğmeye basmak suretiyle hareketlendirilebilir. Çok önemlidir: Güvenlik açısından, hareketli bir oyuncak bebeğin ulaşamayacağı bir mesafede olmalıdır.

Bebekler müzik dinlemekten hoşlanırlar. Yeni doğmuş bebeğiniz bir müzik kutusunun sesini duymaktan çok hoşlanacaktır. Kimi zaman radyodaki yumuşak bir müzik bile bebeğinizin çok hoşuna gidecektir.

Bazı anne babalar, bebeklerinin yatağına içi doldurulmuş oyuncaklar ve oyuncak hayvanlar koyarlar. Bebeğinizin bu oyuncakları kavrayıp oynamasına izin vermelisiniz. Yine enteresan desenli bir oyuncak, sade bir oyuncağa nazaran daha çekici olacaktır. Eğer bebeğinizin yatağına içi doldurulmuş oyuncaklar koyarsanız, bebeğinizin bunlara dokunmasından çekinmeyin.

Bebeğin yatağına ya da iskemlesine hatta otomobil içine asılabilen çeşitli oyuncaklar vardır. Bu tip oyuncaklar genellikle ilginç şekillerde ve çekici renklerde imal edilmiştir. Yeni doğmuş bir bebek bunlara ulaşamaz ama bunları seyretmekten büyük bir haz duyar. Oyuncakçı dükkanına ilk girdiklerinde oyuncak seçmek anne ve babalar için çok zordur. Binlerce çeşit oyuncak arasından seçim yapmakta güçlük çekerler. Büyük oyuncak firmaları, oyuncakların etiketlerine hangi yaştaki çocuklar için uygun olduğunu yazarlar.

Eğer böyle bir firmanın oyuncaklarını seçmişseniz, yaş sınıflandırmasına güvenebilirsiniz. Bununla beraber, bebeğiniz için güvenli olup olmadığını ve bebeğinizin boğulmasına neden olup olmayacağını kontrol etmelisiniz.

Hamileliği esnasında sık sık uyuşturucu madde almış bir anne­nin yeni doğmuş bebeği doğum­dan sonra uyuşturucu madde ek­sikliği semptomu denilen bir tepki içine girer. Bebekte bu semptoma neden olan uyuşturucular arasında şunlar sayılabilir: narkotikler (eroin, morfin, metadon), barbitüratlar (özellikle fenobarbütal), analjezik­ler (reçeteyle verilen ağrı kesici ilaçlar), trankilizanlar ve yatıştırıcı­lar, alkol, amfitaminler ve pensikli-din.
Annesi uyuşturucu bağımlısı ol­muş yeni doğmuş bebek, doğum­dan 72 saat sonra uyuşturucu ek­sikliğini, bırakma belirtileri ile belli edecektir. Bu beslenme bozuklukları, ishal, kus­ma, konvülsiyon (kasların istemsiz kasılması), tiz ağlama ve artmış so­lunum derinliği ve oranı. Eğer anne barbitüratlara bağımlı olmuş ise bebekte eksiklik semptomları do­ğumdan 7 ila 10 gün sonrasına ka­dar ortaya çıkmayacaktır. Belirtiler arasında huzursuzluk ve huysuzluk sayılabilir.
Doğumdan sonra, uyuşturucu eksikliği sendromunun tedavi edil­mesi gerekebilir. Bebek aynı za­manda daha ana rahmindeyken büyüme gecikmesi ve prematüre­lik problemlerine karşı artan bir risk altındadır.
Bebek ayrıca soluma güçlüğü ya da solunum zayıflığına karşı ok­sijen verilmesine de gereksinim duyabilir.Eğer semptomlar ağır ise uyuş­turucu tedavisi (özellikle fenobar­bütal, klorpromazin, paregorik ya da diapazem içerenler) gerekebilir. Semptomları ortadan kaldırabile­cek en küçük dozlar verilir. Yeni doğan bebeğin uzunca bir süre hiçbir şikâyeti olmadıkça ve semp­tomlar ortadan kalktığında doktor, çocuk artık hiç ilaca gereksinim duymayacak duruma gelene kadar dozları düşürür.
Uyuşturucu eksikliği sendro-mundan muzdarip yeni doğmuş bebeklerde solunum güçlüğü sendromundan ve ani bebek ölümü sendromundan daha çok kuşkulanıldığmdan, bu tip bebek­ler dikkatle takip edilmelidir. Eksik­lik sendromu nadiren öldürücü olabilir,- fakat çocuğun sağlığı ve gelişmesi yönünden uzun süreli et­kileri olabilir.Loblann doğuştan amfizem olması, ki ayrı­ca bebek lob amfizemi diye de bilinir, bebeğin ciğerlerine hava girmesi fakat çıkarken sorunla karşılaşması durumunda ortaya çıkar. Akciğer­ler aşın oranda şişer ve ciğerler çevresindeki alana nüfuz eder. Çoğu vakalarda, loblardan yalnızca biri, genellikle üstteki etkilenir.
Doğuştan lob amfizemi hemen hemen da­ima bebek iki haftalık olduğu esnada ortaya çıkar. Çoğu vakalarda, hiçbir neden bulunamaz; bebeğin ciğerleri tam gelişmemiştir ya da hava yolunu tıkayan bir şey vardır.
Tedavi
Hiçbir belirti göstermeyen ya da yalnızca hafif ve arada sırada meydana gelen belirtiler ortaya çıkan bebeklerde, belli bir tedavi yapıl­ması gerekli değildir. Bununla beraber, bazı du­rumlarda hastalıktan etkilenen lobun cerrahi müdahaleyle alınması gerekebilir.Her çocuk ciğerleri çökük olarak doğar, ci­ğerlerin doğumdan sonra birkaç nefeste şiş­mesi ve bebeğin solup alıp vermeye başlaması doğumun bir mucizesidir. Bununla beraber, ci­ğerleri ilk defa şişirebilmek için dikkate değer basınç değişimleri meydana gelir. Bazen akci­ğerler her yöne bir çırpıda şişmezler ve basınç değişikliği henüz taze olan akciğer hava kese­ciklerine (alveoli) kırılmalara yol açar. Bu kırık­lar, ciğeri çevreleyen ve göğsün iç duvarını oluşturan alanlar arasındaki ince zarlara (ple-ura) hava sızmasına neden olurlar. Bu alana (ki, pleural boşluk diye adlandırılır) büyük oranda hava sızması durumunda, ciğerler çöker

Teşhis
Eğer az miktarda hava sızarsa, bebek art­mış oranda aktivite gösterecek ve nefes kısalı­ğı, hızlı ve hırıltılı soluma, siyanoz (mavi dudak­lar ve tırnak altları) meydana gelecektir.

Prematüre olarak ya da ciddi bir enfeksiyon, solunum bozukluğu veya büyük bir doğum eksikliği ile doğmuş olan bebekler, bir yeni doğum yoğun bakım biriminde bakılmaya gereksinim duyabilirler.

Herhangi bir doğum merkezinde, doğum problemleriyle dünyaya gelen bebekler için yardımcı olacak hazırlıklar önceden yapılmalıdır. Yeni doğum yoğun bakım birimine sahip olmayan hastane ya da doğum merkezleri, böylesi bir vakayla karşılaşıldığında hasta bebeği bu tür bir birime transfer etmek için gerekli tüm düzenlemeleri önceden yapmak zorundadır.

Bazı hastanelerde çok ciddi vakalar dışındaki tüm vakaların üstesinden gelebilecek donanım ve personel vardır, genellikle belli bir bölgedeki belli hastaneler, çok ağır hasta bebeklerin sevk edilebileceği merkezler olarak belirlenmiştir. Yoğun bakım birimlerinin amacı, yaşamı tehdit eden problemlere karşı anne ve babaların azami bakım ve gözetimi sağlayabilmesini olası kılmaktadır.

Amerika Birleşik Devletleri’nde

son 40 yılda yeni doğmuş bebek ölümü oranı, büyük oranda gelişme gösteren hasta bebek bakımı çalışmaları nedeniyle azalma göstermiştir. Yeni doğum yoğun bakım birimlerinin asal unsurları şunlardır Neonataloglar (hasta bebeklerin bakımında uzmanlaşmış doktorlar); pediatrik yoğun bakım hemşireleri ve paramedikal personel; her türlü yaşamsal işaretin ve her bebeğin ayrı ayrı gözetim ve denetim altında tutulabileceği gözetim ve alarm sistemleri; solunum terapisi ve canlandırma ve ilaçlar donanımlan; cerrahi ve çocuk hastalıkları dahil her konuda uzman doktorlar; ve 24 saatlik laboratuvar hizmetleri.

Eğer bebeğiniz yoğun bakıma gereksinim duyuyorsa, bu deneyim başlangıçta fevkalade zor olabilir. Bebeğiniz, vücut ısısını muhafaza etmek ve çevreden mikrop kapma olasılığını ortadan kaldırmak için, bir kuvöze yerleştirilecektir. Bebek ayrıca, hemşire ve doktorların bebeğin kalp atışı, kan basıncı, vücut ısısı ve solunum oranı konularındaki çeşitti verileri elde edebileceği birçok gözetim aygıtına bağlanacaktır.

Bebek, solunum bozukluğu rahatsızlıkları olup olmadığına bağlı olarak, soluk borusuna (trachea)

takılan bir boru vasıtasıyla soluk alıp verebileceği bir havalandırma aygıtına bağlanabilir. Yeni doğmuş bir bebek, burnundan sokulan bir boru vasıtasıyla ya da özel bir konteynerden sağlanan sıvı gıdaların damardan verildiği bir yöntemle beslenebilir.

Prematüre ve hasta bebeklerin başarılı bir şekilde bakımında en önemli faktör, hemşirelerin beceri ve deneyimlerinin yanı sıra, bakımdaki hemşirelerin sayısıdır. Herhangi bir şey ters gittiğinde doktorları haberdar eden ve bebeklerin bakımını üstelenen hemşirelerdir. Tipik bir yeni doğum yoğun bakım biriminde birçok hemşire vardır; dolayısıyla, böyle bir birimde bir tek hasta bebeğin bakımını üstlenen iki hemşireyi bir arada görmek az rastlanır olaylardan değildir.

Her ne kadar bir yoğun bakım birimi yeni doğmuş bebeğinizle ilişkilerinizi geliştirebilmeniz için hiç de ideal bir yer değilse de, anne ve babaların bu birimlerde mümkün olabildiğince daha çok vakit geçirmeleri teşvik edilmektedir. Bebeğinizi kucağınıza alamasanız, onunla göz göze gelemeseniz ve aranızda herhangi bir duygusal ilişki oluşturacak kadar yakınlık olmasa bile.

Anormal bronş ve akciğer hastalığı (Bronchopulmonary dysplasia) yüksek konsantrasyonlu oksijen almış olan yada yeni doğumun hemen sonrasında mekanik soluk alma aygıtına gereksinim duyan bebeklerde, bir solunum güçlüğü sendromu komplikasyonu olarak ortaya çıkar. DEVAMINI OKUMAK İÇİN TIKLAYIN »