Sağlık Merkezi

MOTOR GELİŞİMİ

 

¨     İnce bir çizgi üstünde kolaylıkla yürüyebilir,

¨     Çevik bir biçimde parmak uçlarında koşabilir,

¨     Ayak değiştirerek sıçrayabilir,

¨     Hareketleri müziğin ritmine uygundur,

¨     Tek ayağı ile 2-3m öteye sıçrayabilir,

¨     Dizlerini bükmeden öne eğilip parmak uçlarına dokunabilir,

¨     Örneğe bakarak 6 küple 3 basamaklı merdiven yapabilir,

¨     Büyük gözlü iğnelere ipliği kendi başına geçirir ve gerçek anlamda (birkaç ilmik) dikiş dikebilir,

¨     Yazıp çizerken, resim yaparken, kalemleri ve boya fırçalarını ustaca kullanabilir,

 

 

ALGISAL GELİŞİMİ

 

¨     Konuşması oldukça akıcıdır,dil bilgisi kurallarına uyan ifadeler içerir,

¨     Ezbere şiir okumaktan ya da çocuk şarkıları, çeşit çeşit tekerlemeler söylemekten hoşlanır,

¨     Kendine öykü okunması veya anlatılması çok hoşuna gider, sonradan kendi başına öyküyü tam ayrıntılarıyla oyununda canlandırır,

¨     Somut isimleri nesneyi kullanarak tanımlar,

¨     Şaka, fıkra, bilmece ve tekerleme gibi söz oyunlarından zevk alır,

 

 

DİL GELİŞİMİ

 

¨     5 yaşındaki çocuk hep konuşmak ister,

¨     Yetişkinler gibi uzun cümleler kurmaya çalışır,

¨     Bilgisini arttırmak için sorular sorar,

¨     Dil bilgisi kurallarına uygun konuşur,

¨     Her şeyin ‘neden’ ve ‘niçin’i ile ilgilenir,

¨     Söylemek istediğini dile getirmeden önce düşünür,sonra söyler,

 

 

 

 

SOSYAL BECERİLERİ

 

¨     Ellerini, yüzünü yıkayıp kurulayabilir ama bedeninin diğer bölümlerini yıkarken yardıma ihtiyaç duyar,

¨     Genelde daha aklı başında ve bağımsızdır; daha kontrollü ve duyarlı bir yaklaşım içindedir,

¨     Kendi başına giyinip soyunabilir,

¨     Düzenli ve temiz olması gerektiğini kavrayabilir ancak yine de sürekli olarak anımsatılmalıdır,

¨     Grup oyunlarını tercih eder,

¨     Ev dışında daha mutlu olur,

¨     Arkadaşlarını kendi seçer,

¨     Yetişkinler ve kendinden büyükler yerine yaşıtlarıyla birlikte olmaktan hoşlanır,

¨     Saati ve saatin güniük programla ilişkisini anlayabilir,

 

 

 

BİLİŞSEL GELİŞİMİ

 

¨     2-7 yaşları arasındaki bu bilişsel gelişim evresindeki çocukların büyük bölümü ayrıntıları dikkate almadan genel olarak algılar ve ilişkisiz obje ve kavramları bütünleştirebilir,

¨     5 yaş çocuğu her şey arasında her türlü ilişkiyi kurabilir,

¨     Parçayla bütünü aynı zamanda düşünemez,

¨     Zihinsel kıyaslama yapamazlar,

¨     Eylemlerinde, düşüncelerinde, bakış açılarında benmerkezlidir, Toplumsal yönelim tam biçimini ancak 7-8 yaşlarında alır,

¨      İşlem öncesi çocuk, başkalarının görüşüyle; dünyanın ne olduğunu düşünmez,

¨     Mantık henüz gelişmemiştir,

¨     Her şeyi kendine göre değerlendirdiği bu düşünce çağında çocuk ‘bazı’ ve ‘hepsi’ ayrımını yapamaz,

Bu dönemin en belirgin özelliği çocuğun istemli hareketleri yapabilme yeteneklerini kazanmasıdır. Çocukların gözlenmesi ile çocuğun alma-atma, tutma-bırakma gibi birbirinin karşıtı istemli hareketlerde kontrol kazanmaktan büyük bir haz aldığı görülür. Oysa bu kadar hareketli duruma gelen çocuğu çevre haklı olarak kısıtlamaktadır.,yine çevre çocuğu tuvalet eğitimine alıştırmak çabasındadır. Bu çocuğa kendi sfinkterlerini başkalarının isteğine bağlı olarak “tutmayı” ve “bırakmayı” öğretmek demektir. Kısaca anne ve diğer büyükler çocuğun kendi tutma-bırakma hazzına karışmakta, onun bu serbest seçimine egemen olmaya çalışmaktadır. Sabırlı, sevgi dolu anne veya diğer büyükler çocuğun kendi sfinkterleri üzerinde kontrol kazanmış olmasını, belirttikleri sevinç işaretleriyle ödüllendirlerse, yalnızca kendi akıllarına geldiği zaman ve yerde değil de çocuğun zaten bu gereksinimi duymuş olabileceği zaman ve işaretlere göre tuvalet eğitimi uygularlarsa ,çocuğun tutma-bırakma hazzına doğrudan karışmamış olurlar. Çocuk, bu kontrol yeteneğini kazanması ile çevrenin kendisini daha özerk, daha yeterli insan olarak gördüğünü hisseder. Böylece tuvalet eğitimi bu çocuk için bir sorun olmadan rahatça çözümlenir.

Çocuk genellikle 20 aylık olduktan sonra tuvalet eğitimi için yeterli olgunluğa ulaşmaktadır. Buna rağmen bu olgunluğa bazı çocuklar 18.ayda, bazıları 24.ayda ulaşabilirler. Bu nedenle çocuğun bir yaş dolaylarında olduğu dönemde tuvalet eğitimine başlamak son derece sakıncalıdır. Tuvalet eğitimine başlamadan önce mesane kontrolü, bedensel olarak hazır olup olmadığının değerlendirilmesi önerilmektedir.

Çocuk daha bu kontrolü kazanmadan, yürüyüp serbestçe hareket etmeye başlamadan, onu erkenden tuvalet eğitimine zorlayan titiz çevreler veya sabırsız,aceleci, baskılı şekilde çocuğun idrar veya dışkısını kendi düşündükleri yer ve zamanda yapmasına çabalayan erişkinlerle karşılaşan çocuk, kendi içinde çift isyan ve yenilgiyle karşılaşır. Hem kendi anal içgüdülerine karşı güçsüz duruma gelmiş hem de dışındaki kimselere yenilmiştir. Her iki durumda da çocuk gerginlik içindedir. Bu gerginlikten kurtulmak için bilinçdışı savunma mekanizmalarına sığınır, örneğin ya bir öncki bebeklik dönemine geriler, yeniden bebekliğin bağımlı özelliklerini sürdürmeye başlar ya da erişkinlerin kendini kontrol etme çabalarına boyun eğer, sanki kimsenin eline koz vermek istemiyormuş gibi kendini aşırı bir kontrole zorlar. Bu durumda çocuktan düzenli ve temiz olması bekleniyorsa aşırı düzenli, titiz, temiz duruma gelir. Böylece kendisinden istenenleri fazlasıyla yerine getirmeye çabalayan, kendi aşırı kontrolünde doyum arayan titiz bir kişiliğin temelleri atılır. Ya da bütün bu disiplin ve baskılara karşı inatçı, hiçbir kontrol ve kural tanımayan,isyankar kişilik gelişir.